توسط : ⭕تحلیل عملکرد پتروشیمی بندرامام در شهریور ۱۴۰۵؛ بازگشت تولید از مسیر بازسازی به فاز تثبیت
پتروشیمی بندرامام در مسیر بازگشت؛ تولید شهریور از ۴۳۰ هزار تن گذشت
پتروشیمی بندرامام در شهریور ۱۴۰۵ نشانه‌های روشن‌تری از بازگشت ظرفیت تولید پس از توقف ابتدای سال نشان داد. این مجتمع که از ۱۵ فروردین در پی آسیب به بخش نیروگاهی و زیرساخت‌های مرتبط با توقف تولید مواجه شده بود، در شهریور متوسط دریافت خوراک NGL را به ۹۴ هزار بشکه در روز رساند، تولید ماهانه‌اش از ۴۳۰ هزار تن گذشت و ۹۵ میلیون دلار ارزآوری صادراتی ثبت کرد.
تولید شهریور بالاتر از میانگین ماه‌های قبل
پتروشیمی بندرامام پیش‌تر تولید تجمعی شش‌ماهه را بیش از ۲.۴ میلیون تن اعلام کرده بود؛ بنابراین تولید پنج‌ماهه حدود ۱.۹۷ میلیون تن و متوسط ماهانه فروردین تا مرداد حدود ۳۹۴ هزار تن برآورد می‌شود. بر این اساس، تولید شهریور حداقل ۹ درصد بالاتر از میانگین پنج ماه قبل بوده است. این محاسبه به دلیل استفاده از اعداد «بیش از ۲.۴ میلیون تن» و «بیش از ۴۳۰ هزار تن»، تقریبی است.
شاخص| شهریور ۱۴۰۵
تولید| بیش از ۴۳۰ هزار تن
متوسط خوراک NGL| ۹۴ هزار بشکه در روز
ارزآوری صادرات| ۹۵ میلیون دلار
متوسط برآوردی تولید ماهانه فروردین تا مرداد| حدود ۳۹۴ هزار تن
از توقف تولید تا تثبیت عملیات
شوک ابتدای سال باعث شد بخش بزرگی از افت عملکرد نیمه نخست ناشی از خروج ظرفیت از مدار باشد، نه کاهش تقاضا یا توان فروش. به همین دلیل، تولید بیش از ۴۳۰ هزار تنی شهریور بیشتر از آنکه صرفاً یک رکورد ماهانه باشد، نشانه اثرگذاری عملیات بازسازی بر تولید است.
مدیریت شرکت اعلام کرده در قالب برنامه صدروزه بازگشت به تولید، واحد NF در کمتر از ۱۰۰ روز به مدار بازگشت و واحد آروماتیک نیز دوباره راه‌اندازی شد؛ اتفاقی که عرضه محصولاتی مانند تولوئن و بنزن در بورس کالا را نیز از سر گرفت. در نتیجه، روند احیا از مرحله تعمیر و راه‌اندازی به تثبیت عملیاتی نزدیک شده است.
بازگشت ظرفیت، اما نه هنوز حداکثر ظرفیت
دریافت ۹۴ هزار بشکه NGL در روز نشان می‌دهد گلوگاه خوراک تا حد زیادی برطرف شده، اما هنوز نمی‌توان از بازگشت کامل مجتمع به حداکثر ظرفیت تاریخی سخن گفت. بندرامام در سال ۱۴۰۴ با افزایش ۶ درصدی دریافت خوراک، تولید را به بیش از ۵ میلیون تن رسانده و رکورد هشت‌ساله ثبت کرده بود.
تولید ۴۳۰ هزار تن در یک ماه، در صورت تداوم، معادل حدود ۵.۱۶ میلیون تن در سال است؛ رقمی که صرفاً یک برون‌یابی است و پیش‌بینی قطعی تولید سالانه محسوب نمی‌شود.
فروش؛ داده ریالی ماهانه در دسترس نیست
برای شهریور، رقم قابل اتکای عمومی درباره درآمد ریالی شرکت در دسترس نیست و تنها ۹۵ میلیون دلار درآمد ارزی صادراتی اعلام شده است. بنابراین مقایسه دقیق فروش شهریور با ماه‌های قبل یا تفکیک اثر مقدار فروش، نرخ محصولات و نرخ ارز بدون داده ماهانه رسمی امکان‌پذیر نیست.
وضعیت مالی پیش از بحران
صورت‌های مالی حسابرسی‌شده سال ۱۴۰۴ نشان می‌دهد بندرامام پیش از بحران عملیاتی ۱۴۰۵، عملکرد مالی قدرتمندی ثبت کرده بود. درآمد عملیاتی از ۱۰۸ هزار و ۳۳۶ میلیارد تومان در ۱۴۰۳ به ۱۸۷ هزار و ۵۳۵ میلیارد تومان در ۱۴۰۴ رسید و حدود ۷۳ درصد رشد کرد. سود ناخالص از ۱۹ هزار و ۶۷۴ به ۴۱ هزار و ۶۱۴ میلیارد تومان، سود عملیاتی از ۸ هزار و ۴۵۶ به ۲۱ هزار و ۳۶ میلیارد تومان و سود خالص به ۱۶ هزار و ۶۵۴ میلیارد تومان رسید.
جریان نقد عملیاتی نیز از ۲۱ هزار و ۹۹۴ به ۲۳ هزار و ۴۳۶ میلیارد تومان افزایش یافت، اما تسهیلات مالی از ۹ هزار و ۱۳۵ به ۱۸ هزار و ۹۹۴ میلیارد تومان رسید و بیش از دو برابر شد. بنابراین هزینه مالی ناشی از بازسازی و سرمایه‌گذاری، یکی از متغیرهای قابل توجه دوره‌های بعد خواهد بود.
صادرات؛ درآمد ارزی مثبت، گلوگاه جدید در لجستیک
صادرات بندرامام در سال ۱۴۰۴ حدود ۲۶ درصد رشد کرد و ارزآوری به حدود یک میلیارد دلار رسید. ثبت ۹۵ میلیون دلار در شهریور ۱۴۰۵ نیز استمرار این مسیر را نشان می‌دهد.
با این حال، مدیریت شرکت ظرفیت ذخیره‌سازی و تسهیل صادرات را از چالش‌های اصلی فعلی دانسته است. بنابراین مسئله مرحله جدید تنها افزایش تولید نیست؛ ظرفیت ذخیره‌سازی، حمل، بارگیری و فروش خارجی نیز باید متناسب با تولید توسعه یابد تا افزایش ظرفیت به درآمد تبدیل شود.
سه مسیر پیش روی بندرامام
تداوم تثبیت تولید: حفظ تولید بالای ۴۰۰ هزار تن در ماه و پایداری خوراک و سرویس‌های جانبی می‌تواند بخشی از افت نیمه نخست را جبران کند.
گلوگاه صادرات: در صورت رشد تولید بدون توسعه ذخیره‌سازی و کاهش هزینه‌های صادرات، افزایش ظرفیت ممکن است به همان نسبت به فروش تبدیل نشود.
توسعه‌ای: پروژه‌های «بندرامام نوین» از جمله کلرآلکالی، پیش‌تفکیک اتان، پیش‌تفکیک خوراک آروماتیک، پست برق GIS و مخازن VCM می‌توانند در میان‌مدت علاوه بر نوسازی، ظرفیت و تنوع محصولات مجتمع را افزایش دهند.
جمع‌بندی
شهریور ۱۴۰۵ را می‌توان نقطه‌ای مهم در عبور پتروشیمی بندرامام از بحران تولید به سمت تثبیت عملیات دانست. تولید بیش از ۴۳۰ هزار تن، دریافت ۹۴ هزار بشکه خوراک NGL در روز و ارزآوری ۹۵ میلیون دلاری مهم‌ترین نشانه‌های این بازگشت هستند و تولید شهریور، بر مبنای ارقام تجمعی اعلام‌شده، حدود ۹ درصد بالاتر از متوسط برآوردی پنج ماه نخست قرار گرفته است.
با این حال، برای تأیید بازگشت پایدار ظرفیت، باید گزارش‌های مهر، آبان و آذر نشان دهند که تولید بالای ۴۰۰ هزار تن، خوراک نزدیک به ۹۴ هزار بشکه در روز و روند صادرات پایدار مانده است. در کنار این متغیرها، هزینه تأمین مالی، ظرفیت ذخیره‌سازی و حمل صادراتی نیز تعیین می‌کنند بازگشت تولید تا چه اندازه به رشد پایدار فروش و سودآوری منجر شود.
در مجموع، داده‌های شهریور بیش از آنکه صرفاً یک رکورد ماهانه باشند، از بازگشت تدریجی موتور عملیاتی بندرامام حکایت دارند؛ مرحله بعدی، تبدیل این ظرفیت به فروش پایدار، صادرات کم‌هزینه‌تر و بهره‌برداری از پروژه‌های توسعه‌ای است.
